Η οινική χρονιά του 2009 στη Βόρειο Ελλάδα παρουσίασε διαφορετικά χαρακτηριστικά από τις τρεις προηγούμενες περιόδους, καθώς και μεγάλη ανομοιομορφία από περιοχή σε περιοχή και πολλά απρόοπτα.

Το χειμώνα και κυρίως την άνοιξη σημειώθηκαν αρκετές ημέρες βροχής, ενώ και το ύψος των βροχοπτώσεων ήταν αυξημένο σε κάποιες περιοχές. Η ηλιοφάνεια ήταν μειωμένη στο τέλος της άνοιξης και το πρώτο δεκαπενθήμερο του Σεπτέμβρη. Έτσι, παρότι τα επίπεδα της θερμοκρασίας ήταν φυσιολογικά, η αυξητική δραστηριότητα της βλάστησης ήταν γενικά παρατεταμένη, με συνέπεια την καθυστερημένη έναρξη της ωρίμασης, το εύρος της οποίας ήταν συνάρτηση της θέσης του αμπελώνα, της ποικιλίας και της καλλιεργητικής τεχνικής που εφαρμόστηκε.

Έτσι, το κύριο χαρακτηριστικό της ήταν οι «ανεπίκαιρες» βροχοπτώσεις, ιδιαίτερα κατά το μήνα Σεπτέμβριο που δυσκόλεψαν αρκετά την ήδη όψιμη περίοδο ωρίμανσης.

Η σοδειά 2009 μπορεί να χαρακτηρισθεί ως η αποθέωση του οργανωμένου αμπελουργού, καθώς οι αμπελουργικές επεμβάσεις έπρεπε να συμβαίνουν με μαθηματική ακρίβεια στην εφαρμογή και στην εκτέλεση τους, για να έχουν το μέγιστο προληπτικό αποτέλεσμα, αυτή την αρκετά δύσκολη χρονιά. Σε πολλές περιπτώσεις, οι ευνοϊκές συνθήκες των προηγούμενων σοδειών συντέλεσαν στον εφησυχασμό, ιδιαίτερα κατά την αρχή του τρυγητού, με αποτέλεσμα σε κάποιες περιπτώσεις ο τρυγητός να δυσκολέψει αρκετά στη συνέχεια.

Παρόλα αυτά όμως, σε πολλές περιοχές έχουμε πολύ ενδιαφέροντα κρασιά με έντονο το χαρακτήρα του terroir. Σίγουρα μία πολύ ιδιαίτερη χρονιά.

Πιο αναλυτικά:

Ραψάνη

Η Ραψάνη ήταν ακόμα μία από τις περιοχές εκείνες όπου δεν έπεσαν θύματα των ανατρεπτικών καταιγίδων με τις μύριες δοκιμασίες. Παρατηρήθηκαν ωστόσο σχετικά υψηλές βροχοπτώσεις στην περιοχή κατά την περίοδο της άνοιξης έως και τα μέσα Ιουνίου, χωρίς όμως να σημειωθούν προβλήματα κατά την ανθοφορία και την καρπόδεση.

Η ανομβρία όμως των καλοκαιρινών μηνών και οι φυσιολογικές για την εποχή θερμοκρασίες σηματοδότησαν μια ομαλή πορεία ωρίμανσης με την ολοκλήρωση του περκασμού το 1ο δεκαήμερο του Αυγούστου. Το πολύ χαμηλό συνολικό ύψος βροχοπτώσεων το Σεπτέμβριο, η υψηλή ηλιοφάνεια καθώς και η ιδανική θερμοκρασιακή διαφορά ημέρας-νύχτας οδήγησαν, αφενός σε καλή φαινολογική, όσο και τεχνολογική ωριμότητα, γεγονός που θα σηματοδοτήσει έναν δυναμικό, τυπικό και ιδιαιτέρα  εκφραστικό χαρακτήρα του terroir της Ραψάνης.
Τελικά, ο τρύγος ξεκίνησε στις 25 Σεπτεμβρίου και ολοκληρώθηκε 15 ημέρες μετά αποφεύγοντας έτσι τις έντονες βροχοπτώσεις και τις χαμηλές θερμοκρασίες που ακολούθησαν. Αναμένεται να έχουμε μία καλή χρονιά για τη Ραψάνη καθώς η εύνοια του καιρού της επέτρεψε να αναδείξει την κρυστάλλινη έκφραση των ποικιλιών της. Πρόκειται να δούμε οίνους που θα μαρτυρούν το πλούσιο δυναμικό και την άριστη προσαρμογή του Ξινόμαυρου στο μικρόκλιμα της περιοχής, όπως είναι πλαισιωμένο από Σταυρωτό και Κρασάτο που δείχνουν να του προσθέτουν βάρος και αρωματική πολυπλοκότητα.

Μέτσοβο

Το 2009 ξεκίνησε με βαρύ χειμώνα και βροχερή άνοιξη. Ενδεικτικό είναι ότι το τελευταίο χιόνι έπεσε την πρωτομαγιά. Η βλαστική περίοδος ξεκίνησε με άφθονες βροχοπτώσεις και σχετικά υψηλές θερμοκρασίες με αποτέλεσμα τα φυτά να ξεκινήσουν τη βλάστηση σχετικά πρώιμα. Στη συνέχεια όμως οι βροχές συνεχίστηκαν μέχρι τον Ιούλιο και οδήγησαν για πρώτη φορά στην εμφάνιση περονοσπόρου στα φύλλα σε ορισμένα αμπελοτόπια, που αντιμετωπίστηκαν όμως εγκαίρως και δε δημιούργησαν πρόβλημα στην ποιότητα των σταφυλιών.

Μετά τις 15 Αυγούστου οπότε και μπήκαμε στον περκασμό ο καιρός έγινε καλός χωρίς πολλές βροχές ενώ και οι θερμοκρασίες κυμάνθηκαν σε χαμηλά επίπεδα. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την αργή ωρίμανση των σταφυλιών ενώ και η κατάσταση υγιεινής τους ήταν άριστη. Συγκεκριμένα:

Ο τρύγος του Traminer έγινε στις 23 και 28/9/2009. Τα σταφύλια ήταν σε άριστο βαθμό ωριμότητας (Δ.Α.Τ. 13,3 % Vol και ολική οξύτητα 7,5 gr/lt) και πολύ καλή κατάσταση υγιεινής. Η δοκιμή των νέων οίνων δείχνει ότι έχουμε μπροστά μας πολύ αρωματικά κρασιά με καλή οξύτητα και πλούσιο σώμα. Ίσως να είναι από τα καλύτερα της δεκαετίας.

Οι ερυθροί οίνοι είναι βαθύχρωμοι, υψηλόβαθμοι και συμπυκνωμένοι. Το φορτίο των αμπελώνων ήταν μειωμένο έως και 20 % και σε συνδυασμό με την αργή ωρίμανση, βοήθησαν να έχουμε τα παραπάνω αποτελέσματα. Ο τρύγος του Pinot Noir έγινε στις 25/9/2009 με Δ.Α.Τ 12,8 % vol και ολική οξύτητα 8,5 gr/lt. Το Cabernet sauvignon τρυγήθηκε μεταξύ 8/10 και 12/10/2009 με Δ.Α.Τ 13,2 % Vol και ολική οξύτητα 8,2 gr/lt. Το 2009 προβλέπεται ότι θα μας προσφέρει εξαιρετικά ερυθρά κρασιά από το Μέτσοβο, τα οποία θα μας συντροφεύουν για πολλά χρονιά με το μεγάλο δυναμικό παλαίωσης που έχουν.

Αμύνταιο

Η σοδειά 2009 για την περιοχή Αμυνταίου είναι αρκετά ιδιαίτερη και μπορούμε βέβαια να τη χαρακτηρίσουμε αρκετά δύσκολη. Οι διαφορές που θα εμφανισθούν μέσα στη ζώνη του Αμυνταίου θα οφείλονται σε πολύ μεγάλο βαθμό στη δυνατότητα να εκτελούνται με «χειρουργική» ακρίβεια, συντονισμένα και κυρίως προληπτικά οι αμπελουργικές εργασίες με δεδομένο τις ιδιαίτερα αυξημένες απαιτήσεις της χρονιάς. Για το συγκεκριμένο λόγο το 2009 θα αποτελεί μια μοναδική χρονιά που θα παρουσιάζει ολοένα και μεγαλύτερο ενδιαφέρον, καθώς εξελίσσονται τα κρασιά του στο χρόνο.

Η ποσότητα παραγωγής είχε την τάση να είναι αυξημένη και για τη συγκεκριμένη χρονιά μια γενναία ρύθμιση φορτίου κρίθηκε απαραίτητη.

Εδώ είχαμε όμως και μία αρκετά ζημιογόνα χαλαζόπτωση με αποτέλεσμα η παραγωγή σε κάποιες ποικιλίες, όπως ο Ροδίτης, να είναι μειωμένη.

Ο χειμώνας 2008-2009 έδωσε αρκετά χιόνια και βροχές και έτσι τα υδατικά αποθέματα του αμπελιού βρέθηκαν σε πολύ ικανοποιητικό επίπεδο στην έναρξη της βλάστησης. Ο χειμώνας ήταν αρκετά ψυχρός, με χαμηλές σχετικά θερμοκρασίες, γεγονός που καθυστέρησε την έκπτυξη των οφθαλμών.

Οι υψηλές θερμοκρασίες του Απριλίου σε συνδυασμό με τις χαμηλές βροχοπτώσεις για τη συγκεκριμένη περίοδο αντιστάθμισαν εν μέρει την αρχική οψιμότητα. Ακολούθησαν βέβαια στη συνέχεια δύο ασυνήθιστα βροχεροί μήνες που σε συνδυασμό με τις σχετικά χαμηλότερες μέσες θερμοκρασίες, από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας, έδωσαν συναγερμό στο αμπελουργικό τμήμα. Για τους παραπάνω λόγους, η επιμελής αφαίρεση ταχυφυών (μασχάλες), όπως και οι ακριβείς και επίκαιρες επεμβάσεις στο κορφολόγημα και βλαστολόγημα συνετέλεσαν στη δημιουργία ευνοϊκού μικροκλίματος γύρω από το φυτό.

Στη συνέχεια, οι εφαρμογές για τη ρύθμιση του φορτίου αποδείχθηκαν «σωτήριες» για τη διατήρηση υψηλού ποιοτικού δυναμικού. Η διασφάλιση άριστης φυτοϋγείας με την επισταμένη προηγούμενη φροντίδα απετέλεσε ικανή και αναγκαία συνθήκη για να αντεπεξέλθει με ευκολία το αμπέλι τις ιδιαίτερες συνθήκες του Αυγούστου, όπου η εξατμισοδιαπνοή ήταν ιδιαίτερα χαμηλή (μικρότερη ακόμα και από τον Σεπτέμβριο!!!),  οι βροχοπτώσεις αρκετές, οι θερμοκρασίες σχετικά χαμηλές και σημειώθηκε και μεγάλη νεφοσκέπαση, σημάδια αργής ωρίμανσης και σε μερικά αμπελοτεμάχια μεγάλης οψιμότητας.

Ήρθε όμως ένας εκπληκτικός Σεπτέμβριος, όπου όλα τα δεδομένα ωρίμανσης οδηγήθηκαν προς την επιθυμητή κατεύθυνση με κυρίαρχο φαινόμενο την εμφάνιση συνεχόμενου υδατικού στρες τις τελευταίες εβδομάδες ωρίμανσης των ερυθρών ποικιλιών. Το τελικό αποτέλεσμα ήταν ελαφριά οψίμηση σε σχέση με τις 2 προηγούμενες σοδειές και αυτή όχι σε όλες τις ποικιλίες.

Τα δεδομένα της βλαστικής περιόδου δίνουν ένα άθροισμα βαθμοημερών πάνω από το μέσο όρο της πενταετίας, αλλά χαμηλότερο από το ζεστό 2007 και 2008, όπου σε συνδυασμό με τα 230 mm της βροχόπτωσης σε όλη την βλαστική περίοδο και την πολύ καλή διαχείριση του αμπελώνα, έδωσαν εξαιρετικά αποτελέσματα ποιότητας. Το κλιματικό χαρακτηριστικό της χρονιάς είναι συνολικά χαμηλή ηλιακή ακτινοβολία, αρκετά μικρότερη από το μέσο όρο πενταετίας, που μειώνει τον ρυθμό φωτοσύνθεσης του φυτού οδηγώντας το σε μία ήπια διαδικασία ωρίμανσης. Τα διαφορετικά «χέρια» τρυγητού, σε συνδυασμό με μία διαλογή πάνω στο αμπέλι βοήθησαν ιδιαίτερα την ποιότητα των σταφυλιών που παρελήφθησαν.

Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της χρονιάς είναι η υψηλή ωριμότητα, η σχετικά χαμηλότερη του αναμενομένου για την περιοχή Αμυνταίου ολική οξύτητα και τα υψηλά επίπεδα μηλικού οξέως.

Ο τρύγος στις πρώιμες λευκές ποικιλίες (Sauvignon, Chardonnay, Traminer) πραγματοποιήθηκε στα μέσα του Σεπτέμβρη, μία εβδομάδα αργότερα σε σχέση με το 2008. Ο Ροδίτης τρυγήθηκε στις αρχές του Οκτώβρη. Η παραγωγή ήταν αυξημένη σε σχέση με το 2008 εκτός των αμπελοτεμαχίων που χτυπήθηκαν από το χαλάζι. Είναι μια χρονιά που οι λευκές ποικιλίες δίνουν ιδιαίτερα πλούσια αρωματική ένταση και καλό όγκο.

Το Ξινόμαυρο είχε μεγάλη ανομοιομορφία. Ωρίμασε ικανοποιητικά μόνο στα αμπελοτεμάχια που είχαν μικρή παραγωγή ή είχαν αραιωθεί. Οι πρώτες ενδείξεις μας επιτρέπουν να μιλάμε για ενδιαφέροντα ροζέ από Ξινόμαυρο και ελαφριά κόκκινα σε αμπελοτεμάχια που δεν αραιώθηκαν ικανοποιητικά, ενώ εκεί που έγινε προσεκτική ρύθμιση του φορτίου τα φαινολικά τους στοιχεία χαρακτηρίζονται από υψηλούς δείκτες ωριμότητας, σε ότι αφορά την ποιότητα της δομής και τη συγκέντρωσή τους. Αρωματικά τα ερυθρά κρασιά τη συγκεκριμένη στιγμή εμφανίζονται σχετικά κλειστά, αλλά έχουμε πολύ μεγάλες προσδοκίες για τη συνέχεια.

Νάουσα

Ο επαρκής εφοδιασμός των περισσότερων αμπελώνων με νερό, λόγω των βροχοπτώσεων και της μειωμένης εξάτμισης, είναι ο κύριος παράγοντας που καθόρισε τα χαρακτηριστικά της χρονιάς στη περιοχή. Ωστόσο, τα αποτελέσματα δεν είναι τα ίδια για όλους τους αμπελώνες, εξαιτίας της ύπαρξης στην περιοχή αυτή πολλών, διακριτών και σημαντικού μεγέθους Terroir.

Οι ιδανικές για τη βλάστηση θερμοκρασίες σε συνδυασμό με την αυξημένη εδαφική υγρασία συνέβαλλαν στην καθυστέρηση της διακοπής της βλάστησης, σε έναν δεύτερο και σε κάποιες περιπτώσεις τρίτο κύκλο κορυφολογήματος καθώς και στην καθυστέρηση της ωρίμανσης των περισσότερων ποικιλιών. Κύριο αποτέλεσμα των καιρικών συνθηκών που επικράτησαν ήταν η μετάθεση της ωρίμασης αργότερα σε σχέση με τις τελευταίες περιόδους. Η ωρίμανση των πρώιμων ποικιλιών ευνοήθηκε από το φυσιολογικό ρυθμό συσσώρευσης των σακχάρων. Ορισμένοι αμπελώνες αντιμετώπισαν προβλήματα λόγω προσβολής από την ασθένεια του περονοσπόρου, κυρίως στα φύλλα αλλά και στο σταφύλι, που όμως δε δημιούργησαν ιδιαίτερα προβλήματα. Ωστόσο η πλειοψηφία των αμπελώνων της ζώνης είχε ομαλή εξέλιξη στη καρποφορία και στη ανάπτυξη του φυλλώματος. Επιπλέον, σε αμπελώνες Ξινόμαυρου που τα φυτά δεν είχαν την επιθυμητή ισορροπία, παρατηρήθηκε ξήρανση της ράχης.

Έτσι, ανάλογα με το χρόνο ωρίμασης κάθε ποικιλίας στην περιοχή και τη θέση καλλιέργειας καταγράφονται τα παρακάτω αποτελέσματα.

Το Merlot τρυγήθηκε όπως συνήθως, στα τέλη του Αυγούστου και εκτιμάται ότι θα δώσει κρασιά με πλούσιο αρωματικό χαρακτήρα και ικανοποιητική δομή.

Η Μαλαγουζιά, το Ασύρτικο και το Αθήρι ωρίμασαν σε ήπιες συνθήκες, το πρώτο δεκαήμερο του Σεπτέμβρη και έδωσαν υψηλόβαθμους, αρωματικούς, μέσου όγκου και με καλή οξύτητα οίνους.

Στο Syrah ο τρυγητός πραγματοποιήθηκε σε δύο φάσεις. Η πρώτη φάση περιελάμβανε αμπελοτεμάχια που ωρίμασαν πρώιμα, στο πρώτο δεκαπενθήμερο του Σεπτέμβρη και η δεύτερη φάση αμπελοτεμάχια που ωρίμασαν στις αρχές του Οκτώβρη. Η παραγωγή ήταν κανονική στον πρώιμο τρύγο και αυξημένη στον όψιμο. Εκτιμάται ότι και εδώ θα υπάρξει έντονα φρουτώδης χαρακτήρας στα κρασιά, ενδεχόμενα όμως χωρίς μεγάλη φαινολική συγκέντρωση κυρίως στα αμπελοτεμάχια που τρυγήθηκαν όψιμα.

Ο τρύγος του Ξινόμαυρου άρχισε καθυστερημένα, το πρώτο δεκαπενθήμερο του Οκτώβρη και όπως αναμένονταν υπήρξε ισχυρή έκφραση του χαρακτήρα των Terroir στη ζώνη. Η παραγωγή ήταν αυξημένη σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια και η ποιότητα του τρύγου είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιλογή τόσο κατά τη συγκομιδή όσο και κατά την παραλαβή, πριν το εκραγιστήριο. Στα αμπελοτεμάχια που έγινε αυστηρή διαλογή το αποτέλεσμα είναι ικανοποιητικό. Κρασιά μέτριου αλκοολικού βαθμού, αρωματικά με καλό χρώμα, μέτριο όγκο, με ισορροπία ανάμεσα στην αλκοόλη και την οξύτητα και χωρίς ιδιαίτερα επιθετικές τανίνες. Από αμπελώνες ποιοτικών θέσεων που είχαν την κατάλληλη διαχείριση προέκυψαν οίνοι βαθύχρωμοι, με μεγάλη συγκέντρωση.

Πέλλα

Στην Πέλλα εφέτος οι εποχές ήταν όντως τέσσερις. Ο χειμώνας έφερε αρκετά χιόνια και οι θερμοκρασίες, ενώ κατέβηκαν υπό το μηδέν, κυμάνθηκαν σε κανονικά επίπεδα. Οι βροχοπτώσεις  εκτάθηκαν σε χρόνο και σε κανονικές εντάσεις. Το ίδιο συνέβη και την άνοιξη που οι θερμοκρασίες της δεν ήταν υπερβολικές. Η δραστηριότητα των φυτών, εξαιτίας των ήπιων συνθηκών, ξεκίνησε με καθυστέρηση μίας βδομάδας περίπου και συνεχίστηκε έτσι μέχρι τον τρύγο. Η έλλειψη ακραίων μετεωρολογικών φαινομένων επέτρεψε την ελάχιστη προστατευτική κάλυψη στο αμπέλι λόγω μειωμένων προσβολών παρόλο που φαινόταν μία χρονιά έξαρσης του περονόσπορου. Πολύ ευεργετικές φάνηκαν οι συνθήκες το καλοκαίρι καθότι δεν υπήρξαν καύσωνες. Η παρατεταμένη ανομβρία του Ιουλίου και Αυγούστου πρωίμησε ελαφρά την ανάπτυξη και ισοσκελίστηκε η καθυστέρηση της μιας βδομάδας. Η άρδευση των περισσοτέρων αμπελιών ήταν απαραίτητη ιδίως στα τέλη Ιουλίου. Οι βροχές στο πρώτο δεκαήμερο του Αυγούστου έφεραν καθυστέρηση μίας βδομάδας στην ωρίμανση των πρώιμων ποικιλιών και λίγο περισσότερο στο Ροδίτη και το Ξινόμαυρο. Η ανομβρία του Σεπτεμβρίου ευεργέτησαν την υγιεινή κατάσταση των σταφυλιών των όψιμων ποικιλιών και είχαμε έτσι εύκολο και χωρίς άγχος τρυγητό.

Το Sauvignon τρυγήθηκε κανονικά (18-20 Αυγούστου) όπως αναμενόταν. Η ωριμότητα σωστή (13 Bé) και οι οξύτητες στο επιθυμητό επίπεδο (7-9 g/l σε τρυγικό). Η υγιεινή τους κατάσταση πολύ καλή. Η απόδοση ήταν στα λογικά όρια.

Το Merlot τρυγήθηκε στον αναμενόμενο χρόνο (25- 26 Αυγούστου) ώριμο (13  Bé) και βαθύχρωμο με κανονική απόδοση.

Το Cabernet τρυγήθηκε με ελαφρά καθυστέρηση (09-10 Σεπτεμβρίου) σε πλήρη ωριμότητα.

Το Ξινόμαυρο καθυστέρησε στην ωρίμανσή του και τρυγήθηκε (12-15 Σεπτεμβρίου) στην πλειονότητά του σε μέση τεχνολογική ωριμότητα (11,7 Bé και 9 g/l σε τρυγικό).

Ο Ροδίτης τρυγήθηκε αργά (21-25 Σεπτεμβρίου) σε άριστη υγιεινή κατάσταση και πλήρη ωριμότητα (11,7-12 Bé και 6-8 g/l σε τρυγικό).

Το 2009 αν και παρουσίασε γενικά δυσκολίες στο τελείωμά του και υποχρέωσε σε περισσότερη οινοποιητική σπουδή, μπορούμε να πούμε πως έγινε ο έκτος συνεχόμενος κρίκος στην αλυσίδα των πολύ καλών τελευταίων σοδιών ιδιαίτερα στα λευκά και ροζέ κρασιά.

Γουμένισσα

Στη περιοχή της Γουμένισσας, η μειωμένη ηλιοφάνεια νωρίς το καλοκαίρι και το Σεπτέμβρη, αποτελεί τον κύριο παράγοντα διαμόρφωσης των χαρακτηριστικών της χρονιάς. Το συνολικό ύψος βροχής στη βλαστική περίοδο ήταν ελάχιστα ψηλότερο από πέρυσι, ενώ το θερμικό άθροισμα ελάχιστα χαμηλότερο.

Οι λευκές ποικιλίες (Chardonnay, Sauvignon Blanc, Μαλαγουζιά) έδωσαν οίνους, μερικοί από τους οποίους διακρίνονται για τον πλούσιο αρωματικό τους χαρακτήρα.

Οι Merlot, Syrah και Cabernet ευνοήθηκαν από τη αργή εξέλιξη των σακχάρων και η ωρίμαση τους παρουσιάστηκε περισσότερο συγχρονισμένη από το 2008. Αναμένονται οίνοι με φρουτώδη χαρακτήρα και καλή ισορροπία.

Η ωρίμαση των Ξινόμαυρο και Νεγκόσκα ήταν αργή και οι συνθήκες του τρύγου δυσμενείς λόγω των βροχοπτώσεων, ωστόσο αμπελώνες με σωστή διαχείριση έδωσαν πολύ καλά αποτελέσματα.

Επανομή

Η φετινή χρονιά (2009) άρχισε με τους καλύτερους οιωνούς. Είχαμε έναν ήπιο χειμώνα με αρκετές βροχοπτώσεις. Η άνοιξη ήταν φυσιολογική με θερμοκρασίες αρκετά υψηλές, ιδιαίτερα το Μάιο, αλλά και με ύψος βροχής ικανοποιητικό ώστε οι αμπελώνες να μη χρειαστούν πότισμα.

Η ωρίμανση προχωρούσε με υστέρηση 4-5 ημερών, έναντι του 2008, και ενώ φτάσαμε στην περίοδο του τρύγου (1ο δεκαήμερο του Αυγούστου) είχαμε αρκετές βροχοπτώσεις πρωτόγνωρες για την περιοχή και τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο. Το ύψος της έφτασε τα 68mm και οι θερμοκρασίες ήταν χαμηλότερες από τις συνήθεις για την εποχή.

Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα η ωρίμανση να καθυστερήσει συνολικά 7-10 ημέρες σε σχέση με πέρσι.

Χάρη στο ασβεστοαμμώδες έδαφος και το επικλινές των αμπελώνων, η περίσσεια νερού απομακρύνθηκε και διαφυλάχτηκε η ποιότητα των σταφυλιών.

Ο τρύγος έγινε με δύο έως τρία περάσματα ανά αμπελώνα, ώστε να μαζεύονται τα ώριμα σταφύλια κάθε φορά, και φυσικά να απομακρύνονται τα τυχών άρρωστα. Μ’ αυτόν τον τρόπο κατορθώσαμε να ολοκληρώσουμε το δύσκολο φετινό τρύγο, πετυχαίνοντας την καλύτερη δυνατή ποιότητα κρασιών.

Ασκός

Μία δύσκολη χρονιά και για τον Ασκό. Ξεκίνησε με πολλές βροχές, οι οποίες στην αρχή βεβαίως ήταν περισσότερο από ευπρόσδεκτες (μεσολάβησε η ξηρασία και η παρατεταμένη καλοκαιρινή ζέστη των προηγούμενων δύο χρόνων που καταταλαιπώρησε τα αμπέλια).

Ο Ιούνιος όμως και πιο συγκεκριμένα η περίοδος μετά από την άνθιση, το στάδιο δηλαδή της καρπόδεσης, προκάλεσε πολλά καρδιοχτύπια. Βροχές, βροχές, πολλές βροχές και… λίγο χαλάζι. Ευτυχώς, η χαλαζόπτωση στην περιοχή του Ασκού, απλώς «πέρασε» από μια γωνία του αμπελώνα του Chardonnay, προκαλώντας μια μικρή μείωση της παραγωγής της τάξεως του 10%.

Το καλοκαίρι συνεχίστηκε αρκετά δροσερό, χωρίς ακραίες θερμοκρασίες, με ευνοϊκή διαφορά θερμοκρασίας μεταξύ ημέρας και νύχτας με αποτέλεσμα την αργή ωρίμανση των σταφυλιών (10-15 μέρες οψιμότερα σε σχέση με το 2008) και με τον καρπό να είναι  απολύτως υγιής.

Ο τρύγος του Chardonnay ξεκίνησε στις 5 Σεπτεμβρίου (15 ημέρες αργότερα από πέρυσι) με στρεμματικές αποδόσεις που δεν ξεπέρασαν τα 600 κιλά. Παρότι είναι ακόμη πολύ νωρίς -τα γλεύκη αποζυμώνουν στις ανοξείδωτες δεξαμενές- αναγνωρίζεται ο έντονος αρωματικός χαρακτήρας, αντίστοιχος με αυτόν του 2007 και του 2008 και η ευχάριστη οξύτητα.

Χαλκιδική

Το «ξηρό» Φθινόπωρο ακολουθήθηκε από βροχερό Χειμώνα και ’νοιξη. Οι θερμοκρασίες για τη βλάστηση ήταν ευνοϊκές, με αποτέλεσμα τα κλήματα να ξεκινήσουν κανονικά τη βλάστηση τους και ο ρυθμός ανάπτυξής τους να είναι κανονικός, με την προοπτική μιας δυναμικής χρονιάς για τις λευκές ποικιλίες κατά κύριο λόγο.

Η άνθηση έλαβε χώρα τον Μάιο τόσο για το Sauvignon blanc, όσο και για το Merlot, ενώ η βροχή στην ανθοφορία σε μικρές υποπεριοχές οδήγησε σε ατελή γονιμοποίηση μικρού αριθμού σταφυλιών. Το φαινόμενο αυτό έδειξε να εξομαλύνεται σε αμπελώνες με υψηλή παραγωγή με την αραίωση φορτίου πριν το περκασμό, ενώ για τα υπόλοιπα η ωρίμανση εξελίχθηκε ομοιόμορφα.

Ο Ιούνιος ήταν «ξηρικός» με χαμηλές θερμοκρασίες με αποτέλεσμα οι ράγες να μείνουν μικρές, ενώ οι βροχές του πρώτου δεκαήμερου του Αυγούστου επέδρασαν ευνοϊκά, σε κάποιες ξηρικές υποπεριοχές. Το γεγονός αυτό προκάλεσε ανά περιοχές απότομη αύξηση του όγκου των ραγών, αλλά και την εμφάνιση κατά τόπους ασθενειών κυρίως βοτρύτη, που αντιμετωπίστηκαν ωστόσο σε σημαντικό βαθμό, ειδικά στις περιπτώσεις αυστηρής διαλογής κατά τον τρύγο.

Παράλληλα, οι χαμηλές σχετικά για την περίοδο θερμοκρασίες είχαν σαν αποτέλεσμα την επιμήκυνση της περιόδου ωρίμανσης των ερυθρών ποικιλιών με αποτέλεσμα την οψίμιση της παραγωγής και την επίτευξη μιας πλήρους φαινολικής ωριμότητας για τις ποικιλίες Merlot και Λημνιό.

Ο τρυγητός άρχισε για το Sauvignon στις 10 Αυγούστου, ενώ για το Merlot στις 25 Αυγούστου. Έτσι για τις περισσότερες περιπτώσεις των ερυθρών κατευθύνθηκαν στην παραγωγή αρωματικών ροζέ και ελάχιστα στην παραγωγή ερυθρών και για την περίπτωση ορισμένων λευκών δεν εφαρμόστηκε προζυμωτική εκχύλιση.

1. Αρναία

Η χρονιά του 2009 χαρακτηρίζεται από τις παρατεταμένες  βροχοπτώσεις και “τον πόλεμο κατά του ωιδίου και του περονόσπορου” χωρίς τελικά οι προσβολές από τις δύο αυτές ασθένειες να επηρεάζουν σημαντικά την μετέπειτα εξέλιξη της παραγωγής.

Ο χειμώνας για την περιοχή της Αρναίας ήταν φυσιολογικός τόσο σε επίπεδο θερμοκρασιών (ελάχιστη θερμοκρασία τα Χριστούγεννα -100 C ), όσο και σε επίπεδο βροχών και χιονοπτώσεων.

Η άνοιξη με σποραδικές βροχοπτώσεις και κανονικές για την εποχή θερμοκρασίες δημιούργησε ευνοϊκές συνθήκες για την αύξηση των φυτών. Οι παρατεταμένες βροχοπτώσεις όμως κατά τους μήνες Μάιο και Ιούνιο επέβαλλαν τη χρήση χαλκού και θείου (ο αμπελώνας καλλιεργείται βιολογικά) για την έγκαιρη αντιμετώπιση των προσβολών.

Η χαλαζόπτωση που έπληξε την περιοχή (10 Ιουλίου) ευτυχώς πέρασε χωρίς να ‘ακουμπήσει’ τον αμπελώνα. Οι καιρικές συνθήκες κατά τον Ιούλιο και τον Αύγουστο επέτρεψαν την ομαλή πορεία της ωρίμανσης και οι στρεμματικές αποδόσεις είναι οι αναμενόμενες.

Γενικά παρατηρήθηκε καθυστέρηση στην ωρίμανση των περισσότερων ποικιλιών, της τάξεως των 2-20 ημερών σε σχέση με το 2008, αλλά αυτή συντελέσθηκε σε ευνοϊκές συνθήκες, προϊδεάζοντας για ικανοποιητική ποιότητας πρώτη ύλη.

Η Μαλαγουζιά τρυγήθηκε στο τέλος του Αυγούστου παίρνοντας την πρωτιά του τρύγου από το Chardonnay (τρυγητός 2/9). Το Viognier φέτος (1/9) δε συνάντησε στην ωρίμανση το Ασύρτικο, ώστε να γίνει συνοινοποίηση των δύο ποικιλιών, αφού ο τρύγος του Ασύρτικου έγινε στις 10/9, 13 ημέρες πιο όψιμος του 2008.

Αν και οι αλκοολικοί τίτλοι των λευκών δεν θα ξεπεράσουν τους 12,5 %, η ολική οξύτητα θα χρειαστεί ενδυνάμωση. Οι λευκές ποικιλίες έχουν δώσει κρασιά με έντονο αρωματικό χαρακτήρα, τυπικότητα ποικιλίας, η οποία εξελίσσεται στην διαδικασία της ωρίμανσης και αναμένονται κρασιά με σπουδαία αρώματα, κομψά και φινετσάτα, καλύτερα του 2008.

Η πρώτη ερυθρή ποικιλία που τρυγήθηκε στις 3/9 είναι το Merlot (8 ημέρες πιο όψιμα από το 2008) αλλά με πολύ καλύτερα φαινολικά και με υψηλό αναμενόμενο αλκοολικό τίτλο. Έπονται (15 με 20/9) το Syrah, το Cabernet Sauvignon, το Grenache Rouge (που γίνεται όλο Ροζέ), Οι ερυθρές αυτές ποικιλίες θα δώσουν κρασιά με βαθύ χρώμα, έντονα φρουτώδη αρώματα, πλούσια σε φαινολικά συστατικά και με πολύ καλό δυναμικό παλαίωσης, ισάξιο του 2008. Το Grenache Rouge ως ροζέ αναμένεται ιδιαίτερα αρωματικό με ισορροπία στη δομή όπως του 2007 και του 2008, ενώ το Ξινόμαυρο είχε δυσκολίες στην επίτευξη τεχνολογικής και φαινολικής ωριμότητας λόγω των βροχοπτώσεων. Έτσι, τρυγήθηκε στο 2ο δεκαπενθήμερο του Οκτώβρη τελικά χωρίς να έχει ωριμάσει ικανοποιητικά με αποτέλεσμα να μειωθεί το ποσοστό του στα τελικά χαρμάνια, ιδιαίτερα εκείνων των κρασιών παλαίωσης.

2. ’γιον Όρος

Η χρονιά χαρακτηρίζεται ως εξαιρετική για τον Αγιορείτικο Τοπικό οίνο από το Μετόχι Χρωμίτσα. Μπορούμε να πούμε με πεποίθηση ότι είχαμε μια εξαίρεση στα καπρίτσια των δύσκολων καιρικών φαινομένων που παρατηρήθηκαν στη γενικότερη περιοχή της Χαλκιδικής και ήταν η πρώτη φορά που τρυγήθηκαν λευκές και ερυθρές ποικιλίες από το Μετόχι πριν από τις άλλες περιοχές.

Η ιδιαιτερότητα του ανάγλυφου με σχηματισμό οροπεδίων σε διαφορετικά υψόμετρα σε συνδυασμό με την επιρροή της θαλάσσιας αύρας, αποτυπώνουν σταθερά το υψηλό δυναμικό του αγιορείτικου αμπελώνα.

Έτσι πιο συγκεκριμένα, οι λιγοστές βροχές του Φθινοπώρου ακολουθήθηκαν από ικανοποιητικές βροχές τον Χειμώνα και την ’νοιξη. Οι θερμοκρασίες ήταν ευνοϊκές με αποτέλεσμα τα κλήματα να ξεκινήσουν τη βλάστηση ελαφρώς πρωϊμότερα. Η άνθηση του Cabernet Sauvignon άρχισε στα μέσα Μαΐου, ενώ του Ασύρτικου στα τέλη Μαΐου. Τον Ιούνιο και τον Ιούλιο δεν υπήρξαν βροχοπτώσεις, αλλά επικράτησαν σχετικά χαμηλές θερμοκρασίες με αποτέλεσμα οι ράγες να μείνουν μικρές.

Τόσο οι βροχές του πρώτου 10ήμερου του Αυγούστου, όσο και η θαλάσσια αύρα συνέβαλλαν στην αργή ωρίμανση των σταφυλιών. Είχαμε όμως καλές θερμοκρασίες και ηλιοφάνεια που πυροδότησαν καλό δέσιμο και εν συνεχεία καλά κατανεμημένα και υγιή σταφύλια.

Ο τρυγητός στο Μετόχι Χρωμίτσα ξεκίνησε στις 25 Αυγούστου για το Ασύρτικο, ενώ το Cabernet Sauvignon το δεύτερο δεκαήμερο του Σεπτεμβρίου. Ήταν μια πολύ ισορροπημένη χρονιά με ώριμα ποικιλιακά αρώματα και εξαιρετική ωριμότητα, που επέτρεψε σε όλες τις καλλιεργούμενες ποικιλίες του Αγίου Όρους να αγγίξουν τη βέλτιστη ωριμότητά τους σε πρωιμότητα σε σχέση με τις άλλες περιοχές. Πρόκειται να δούμε οίνους με εξαιρετική συγκέντρωση από μαλακές τανίνες, που εξασφαλίζουν συνάμα δυναμικό μακρόχρονης παλαίωσης στη φιάλη.

Παγγαίο

Τα πρώτα μπουμπούκια έκαναν την εμφάνισή τους στα μέσα Απριλίου και στη συνέχεια η βλαστική περίοδος του αμπελιού εξελίχθηκε ομαλά.

Το καλοκαίρι στις πλαγιές του Παγγαίου ήταν σχετικά δροσερό με πολλές βροχές που εξασφάλισαν τη σωστή ποσότητα νερού για την ανάπτυξη της αμπέλου.

Η ωρίμανση των σταφυλιών ξεκίνησε το τελευταίο δεκαήμερο του Ιουλίου. Ενώ οι καιρικές συνθήκες οδηγούσαν σε όψιμη χρονιά λόγω των πολλών βροχοπτώσεων, η αλλαγή του καιρού το μήνα Αύγουστο με υψηλή ηλιοφάνεια ευνόησε την ωρίμανση των σταφυλιών και ο τρυγητός άρχισε στις 19 Αυγούστου με την ποικιλία Sauvignon blanc. Η πρώτη ύλη ήταν απρόσμενα άριστη. Μέχρι το πρώτο δεκαήμερο του Σεπτεμβρίου ο καιρός ήταν αίθριος με συνθήκες που ευνόησαν τον τρυγητό.

Η συγκομιδή των ποικιλιών Sauvignon blanc, Chardonnay, Semillon και Ασύρτικου έχει τελειώσει και οι λευκοί οίνοι που ζυμώνουν ή έχουν ολοκληρώσει την αλκοολική ζύμωση είναι ιδιαίτερα αρωματικοί, δροσεροί, με ιδιαίτερη ισορροπία αλκοόλης-οξύτητας.

Η συγκομιδή της ποικιλίας Merlot έγινε το πρώτο δεκαήμερο του Σεπτεμβρίου σε βέλτιστο βαθμό ωρίμανσης. Το κρασί που αναμένεται να παραχθεί θα είναι φρουτώδες και πλούσιο σε φαινολικά συστατικά.

Η ωρίμανση των ποικιλιών Cabernet Sauvignon, Syrah και Αγιωργήτικου, εξελίχθηκε ομαλά και η συγκομιδή τους άρχισε το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Σεπτεμβρίου και ολοκληρώθηκε στις 8 Οκτωβρίου. Οι ερυθροί οίνοι που θα παραχθούν αναμένεται να είναι αρωματικοί και φρουτώδεις, με καλή δομή και ισορροπία.

Μαρώνεια

Η αμφιθεατρική όψη των αμπελώνων της Μαρώνειας αλλά και το έντονο ανάγλυφο δημιουργούν διαφορετικά μικροκλίματα εντός της ζώνης με κοινό παρανομαστή την υψηλή υγρασία. Κλιματολογικό γνώρισμα της περιοχής  που ενισχύει τη διατήρηση των ποικιλιακών αρωμάτων, ενώ ρυθμιστής της είναι οι ψυχροί και θερμοί άνεμοι από τη θάλασσα στους οποίους εκτίθενται οι αμπελώνες ανάλογα με τον προσανατολισμό τους.

Συγκεκριμένα, η περίοδος από το Φθινόπωρο του 2008 έως το καλοκαίρι του 2009 ήταν «ξηρική», ενώ οι θερμοκρασίες της άνοιξης ήταν ευνοϊκές για τη βλάστηση με αποτέλεσμα τα κλήματα να ξεκινήσουν πρώιμα. Η άνθηση ξεκίνησε 5 ημέρες πρωιμότερα απ’ ότι συνήθως. Οι μεγάλες διαφορές θερμοκρασίας μεταξύ ημέρας και νύχτας που επικράτησαν από τον Ιούνιο μέχρι και την ωρίμανση τον Ιούλιο, είχαν ως αποτέλεσμα, αφενός τα ερυθρά Μαυρούδι και Syrah να φτάσουν σε πλήρη φαινολική ωριμότητα, αφετέρου η λευκή Chardonnay να αποκτήσει υψηλή οξύτητα. Ο τρυγητός στην Μαρώνεια άρχισε για το Chardonnay στις 10 Αυγούστου ενώ για το Syrah στις 27 Αυγούστου, ενώ ο τρύγος της ποικιλίας Μαυρούδι πραγματοποιήθηκε στο πρώτο 15ήμερο του Σεπτεμβρίου.

Έτσι συγκεντρωτικά, το Chardonnay  και το Μοσχάτο Αλεξανδρείας ωρίμασαν σε δροσερές συνθήκες και δεδομένου της οψίμισης της παραγωγής οι τελευταίες παραλαβές έδειξαν μεγαλύτερη ευαισθησία, σε προσβολές από βοτρύτη.

Όπως και το 2008, οι ιδανικές για τη βλάστηση και ωρίμανση θερμοκρασίες σε συνδυασμό με την αυξημένη εδαφική υγρασία συνέβαλλαν στην καθυστέρηση της διακοπής της βλάστησης, η οποία με τη σειρά της δεν παραχώρησε  χρονικά νωρίς τη σκυτάλη της μετάβασης στο στάδιο ωρίμανσης των λευκών και ερυθρών ποικιλιών. Το γεγονός αυτό οδήγησε σε επιμήκυνση του χρόνου ωρίμανσης, αρχικά των λευκών, προσδίδοντας χαρακτήρα αρωματικής συμπύκνωσης και καλής ενσωματωμένης οξύτητας σε ισορροπία με την κρεμώδη υφή του παραγόμενου οίνου. Στα ερυθρά  συνέβαλλε στη βαθμιαία ωριμότητα των στιβαρών τανινών, έτσι ώστε να οδηγούν σε οίνους με όγκο και βάθος. Η χρονιά  χαρακτηρίζεται ως πολύ καλή τόσο για το λευκό όσο και για τον ερυθρό Τοπικό Οίνο από τα αμπέλια της Μαρώνειας.

΄Αβδηρα

Η χρονιά στην περιοχή των Αβδήρων από άποψη παραγωγής οινοποιήσιμων σταφυλιών μπορεί να χαρακτηριστεί ως ικανοποιητική. Από άποψη όμως ποιότητας θα χαρακτηριζόταν ίσως από τις καλύτερες των τελευταίων επτά χρόνων.

Οι κλιματικές συνθήκες που επικράτησαν καθ’ όλη την καλλιεργητική περίοδο ήταν οι σχετικά χαμηλές θερμοκρασίες. Από τον Απρίλιο έως τις αρχές Ιουλίου παρατηρήθηκαν θερμοκρασίες με ελάχιστες τιμές περίπου στους 16οC και μέγιστη τιμή έως 32οC. Οι θερμοκρασίες αυτές σε συνδυασμό με το ικανοποιητικό ύψος βροχοπτώσεων συνέβαλλαν στην ομαλή ανάπτυξη των φυτών κυρίως σε φύλλωμα.
Από τον Ιούλιο έως και τον τρύγο, που έγινε από 21 Αυγούστου έως 1 Οκτωβρίου, επικράτησαν θερμοκρασίες με ελάχιστες τιμές περίπου στους 18οC και μέγιστη τιμή έως 36οC. Το ύψος των βροχοπτώσεων ήταν σχετικά μικρό. Οι θερμοκρασίες αυτές βοήθησαν στη σταδιακή και ομαλή ωρίμανση των σταφυλιών. Βέβαια η έλλειψη βροχοπτώσεων την περίοδο της ωρίμανσης και του τρύγου επισπεύσανε την ανάγκη αρδεύσεων στον αμπελώνα. Παρόλα αυτά η ποιότητα της παραγωγής δεν επηρεάστηκε σημαντικά.

Η περίοδος της ωρίμανσης κύλησε ομαλά με αποτέλεσμα να υπάρχει πλήρης έλεγχος της διαδικασίας. Αυτό βοήθησε τις διάφορες ποικιλίες να δώσουν χαρακτηριστικά (άρωμα, φαινολικά στοιχεία) που τα προηγούμενα έτη δεν αποκάλυπταν.

Η διάρκεια του τρύγου ήταν σχεδόν πενήντα ημέρες (21 Αυγούστου - 1 Οκτωβρίου). Οι παραγόμενες ποσότητες κινήθηκαν σε αριθμούς από 600 κιλά / στρέμμα έως 1000 κιλά /στρέμμα, ανάλογα με την ποικιλία που τρυγήθηκε.

Οι ερυθρές ποικιλίες παρουσίασαν ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, όπως υψηλές τιμές χρωστικών και στοιχεία που προσβλέπουν σε οίνους παλαίωσης, ενώ οι λευκές έδωσαν πολλά φρέσκα, πρωτογενή και φρουτώδη χαρακτηριστικά ως προς τα αρώματα και τα φαινολικά στοιχεία. Δεν έλειψε όμως και η ισορροπημένη οξύτητα στους δύο τύπους ποικιλιών (ερυθρές και λευκές), η οποία θα προσδώσει διάρκεια και αντοχή στους παραγόμενους οίνους της περιοχής.